Column: Doe het juiste als niemand kijkt
De land- en tuinbouw heeft een reputatieprobleem. Talloze belangenbehartigers mogen beleefd hun pleidooi houden tijdens talrijke werkbezoeken en overlegtafels. Zodra ze de ‘kamer’ hebben verlaten, bepalen de ambtenaren onverkort welke koers wordt gevolgd. Een koers die – ongeacht of het nu over stikstof, water of natuur gaat – niet aansluit op het innovatieve karakter van de primaire sector en waarbij praktijkkennis categorisch ontbreekt of wordt genegeerd. Het schort overduidelijk aan wederzijds vertrouwen.
Peters markeert een wezenlijke breuk in de traditionele besluitvorming in Nederland. Meer dan ooit bepaalt de omgeving de druk op het politieke bestel, gevoed door immer aanwezige sociale media, waarin emoties en polarisatie hoogtij vieren. Bovendien wordt de omgeving activistisch en extremer. ‘Wees goed en vertel het’ is niet meer toereikend. Het credo anno 2026 is ‘Don’t talk, just act. Don’t say, just show. Don’t promise, just prove.’ Het dwingt de agrarische sector tot actie: welke positie wil hij innemen?
Er gebeuren zoveel mooie dingen op het platteland; wees trots en laat het zien!
Boeren, tuinder en vissers genieten nog steeds veel aanzien bij burgers, zo blijkt uit jaarlijkse panels. Het zijn geruststellende analyses die neigen tot achteroverleunen. Dit vertrouwen ontbreekt echter volledig in de Haagse en Amsterdamse bubbel, bepalend voor de politieke en media-agenda. Oude mechanismen gebaseerd op lobbyen en netwerken zijn niet meer toereikend.
Peters benadrukt dat vertrouwen de ‘nieuwe valuta’ is en de basis vormt voor een sterke reputatie. Hij onderscheidt zes drijfveren voor het creëren van vertrouwen: positieve relaties, juiste beoordelingen, consistentie, een logisch verhaal, empathisch vermogen en authenticiteit. Samengevat: wees transparant, integer en eerlijk. Doe het juiste als niemand kijkt. ‘Keep your friends close, keep your enemies closer’. Ken je opponenten en zoek actief contact, ook in de wetenschap dat je het nooit volledig eens met elkaar zult zijn.
Stel consequent twee vragen: ‘Wat weet je van ons?’ en ‘Wat wil je van ons?’ In veel gevallen zal blijken dat we hetzelfde willen, maar dat enkel het tijdspad waarin we verandering nodig of haalbaar achten verschilt. Vertel consequent een logisch verhaal – storytelling – en spiegel iedere boodschap aan de kernwaarden – positief, optimisme en progressie – zonder te vervallen in defensief ‘calimerogedrag’.
Toegegeven, in de praktijk is het moeilijk positief te blijven als de zoveelste sloopmelk- of antigif-uiting op radio of tv voorbijkomt. Toch is het publieke domein hét podium waar boeren en tuinders zich veel nadrukkelijker moeten laten zien. Niet om te reageren, maar met een eigen, origineel verhaal, gebaseerd op zelfvertrouwen, innovatie en Hollandse nuchterheid. Er gebeuren zoveel mooie dingen bij de voedselmakers op het platteland; wees trots en laat het zien!
Een algemeenverbindendverklaring, waarin iedere boer, tuinder of visser jaarlijks 200 euro bijdraagt, resulteert in een publicrelationsbudget van 10 miljoen euro, waarmee we de Haagse en Amsterdamse systeemwereld weer in balans brengen met de leefwereld van jou en mij. Appeltje-eitje, toch?
