Agractie en LTO vinden elkaar in kritiek op PBL-rapport over niet halen natuurdoelen

‘De conclusie uit het rapport is op met modellen berekende overschrijdingen van de Kritische Depositie Waarden (KDW’s). Dat geldt niet alleen voor de huidige situatie maar ook voor de verwachte situaties in 2030 en 2035. Schrijnend is dat over de feitelijke staat van de natuur vrijwel niets gezegd kan worden omdat de gegevens daarover ontbreken’, schrijft het bestuur van Agractie Nederland in een reactie.

PBL-rapport kan boerenbedrijven raken

Het rapport zorgde de afgelopen dagen voor een landelijke mediastorm en is naar de Tweede Kamer gestuurd door het ministerie van LVVN. Agractie hoopt niet dat het rapport te veel schade gaat berokkenen. ‘Er worden verregaande conclusies getrokken, met mogelijke gevolgen voor boerenbedrijven. Dat is voor Agractie onacceptabel. Een rekenmodel kan een theoretisch risico aangeven, maar mag nooit de doorslag geven bij het opofferen van de veehouderijsector.’

Agractie ziet onzekerheid verder toenemen

De afgelopen tientallen jaren is de stikstofuitstoot vanuit de landbouw aantoonbaar gedaald, stelt Agractie. ‘Toch blijven vergunningen uit en neemt de onzekerheid verder toe, omdat het beleid blijft leunen op modellenwerkelijkheden, met name wat betreft de relatie tussen stikstofemissie, stikstofdepositie en de feitelijke staat van de natuur. Daarbij wordt onvoldoende rekening gehouden met andere bepalende factoren voor natuurkwaliteit, zoals verdroging, beheer en versnippering, of met andere woorden, met de effecten van goed beheer.’

Agractie vindt dat boeren niet verantwoordelijk mogen worden gehouden voor het oplossen van een probleem dat volgens de organisatie vooral op papier bestaat.. ‘Natuurbeleid moet gebaseerd zijn op feitelijke natuurkwaliteit, meetbare effecten en een integrale benadering, niet uitsluitend op theoretische overschrijdingen berekend op basis van modellen. Zonder realisme, perspectief en feitelijke onderbouwing blijft Nederland vastlopen en dat is niet in het belang van zowel de natuur als de veehouderijsector.’

LTO: ‘Toe naar een geborgde aanpak’

Volgens LTO Nederland bevestigt de rapportage dat Nederland een andere koers nodig heeft. ‘Weg van een papieren werkelijkheid gebaseerd op modelberekeningen en toe naar een geborgde aanpak die daadwerkelijk leidt tot emissiereductie’, schrijft de belangenbehartiger, die wijst naar een emissiereductieplan samen met gemeenten, provincies, waterschappen en NAJK.

LTO vindt Agractie op het punt van hoe de natuurkwaliteit op dit moment wordt gemonitord. ‘Positief is dat uit het rapport blijkt dat de stikstofdepositie in Nederland al langere tijd daalt en dat sectoren maatregelen hebben genomen om emissies terug te dringen. Tegelijkertijd wordt de voortgang nog steeds vooral beoordeeld op basis van modelberekeningen van stikstofdepositie en het toetsen aan kritische depositiewaarden (KDW).’

Momenteel vrijwel geen vergunningverlening

Het PBL-rapport wijst erop dat uitkoopregelingen effectief zijn voor de natuur en dat innovatie tot nu toe weinig oplevert. ‘LTO wijst erop dat een belangrijke oorzaak niet wordt benoemd: er worden al geruime tijd vrijwel geen vergunningen meer afgegeven voor de veehouderij. Daardoor ontbreekt voor boeren het noodzakelijke handelingsperspectief om te investeren in nieuwe technieken, zelfs wanneer zij dat wel willen.’

Een verschil tussen LTO en Agractie is dat LTO alvast via doelsturing de emissies van ammoniak omlaag wil brengen. Volgens Agractie moet eerst de vergunningverlening op orde zijn. LTO: ‘ Wij pleiten voor een aanpak waarin emissiereductie centraal staat en waarin maatregelen juridisch, financieel en praktisch worden geborgd en boeren weer een vergunning kunnen krijgen voor de maatregelen die ze nemen. Dat betekent een systematiek waarin reducties worden gerealiseerd, gemonitord en juridisch geborgd. De komende jaren zullen we moeten werken aan een aanpak waarin alle sectoren bijdragen aan geborgde emissiereductie. Dat vraagt ook om aanpassing van de wetgeving, zodat beleid weer uitvoerbaar wordt en vergunningverlening mogelijk blijft.’

Zonder duidelijkheid geen investeringen

Duidelijkheid ontbreekt momenteel. ‘Boeren willen en kunnen verdere stappen zetten richting emissiereductie, maar daarvoor is perspectief nodig: duidelijk beleid, realistische doelen en ruimte om te investeren in innovatie en verduurzaming. Alleen met een dergelijke aanpak kan zowel natuurherstel als maatschappelijke ontwikkeling worden gerealiseerd.’