Tegenstrijdige geluiden over beweiding binnen natura 2000-gebieden
Zelfs onduidelijkheid bínnen provinciebestuur Utrecht om UPLG

Beweiding wordt niet expliciet opgenomen in het Ontwerp-Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG). De redactie van Agraaf stelde hier daarom vragen over.
Beweiden verboden
De volgende vraag stelde de redactie op 14 januari: ‘· De provincie Utrecht staat positief tegenover beweiding. Betekent dit dat beweiding een uitzondering vormt op het bemestingsverbod?’ Hierop werd geantwoord: ‘Uit onderzoek blijkt dat emissies uit mestaanwending in een zone van 250 meter rondom het Natura 2000-gebied relatief de grootste bijdrage leveren aan de depositie op de in de nabijheid gelegen stikstofgevoelige habitats. In het Ontwerp-UPLG stellen we daarom ‘stikstofzones’ voor met een breedte van 250 meter rondom stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden (Habitatrichtlijndeel en enkele delen Vogelrichtlijngebied) waar we de veldemissies verder terugdringen. Dit betekent dat een (gewas)perceel voor slechts een deel binnen de stikstofzone kan vallen. We zetten erop in dat hier een norm van 100 kg stikstof/ha/jaar uit dierlijke mest en een verbod op het gebruik van kunstmest gaat gelden, Binnen de N2000-gebieden waar een bemestingsverbod geldt, mag niet beweid worden. In de overige gebieden mag 100 kg uitgereden worden, maar door beweiding mag dat aangevuld worden tot 170 kg.’ Hier stelt de provincie dus dat beweiding binnen Natura 2000-gebieden verboden wordt.
Of toch wel beweiden?
Enkele dagen later, op 23 januari stelde de redactie aanvullende vragen: ‘In het ontwerp-UPLG staat dat in bepaalde gebieden niet meer bemest en beweid mag worden door boeren, geldt dat voor het hele Natura 2000-gebied?’ Met als antwoord: ‘Voor negen stikstofgevoelige N2000-gebieden in de provincie Utrecht wordt voorgesteld om binnen het Habitatrichtlijndeel van die gebieden een verbod in te stellen op het uitrijden van mest. Rondom zes van deze Habitatrichtlijngebieden wordt aanvullend een 250-meterzone met een norm van 100 kg/ha/ja voor het uitrijden van mest voorgesteld. Deze beperkingen gelden dus voor het uitrijden van mest, niet voor beweiding.’
Daarnaast werd de vraag gesteld ‘hoe kunnen percelen, die door boeren niet meer bemest en beweid mogen worden, in de toekomst beheerd worden?’ Het antwoord: ‘Beweiden wordt niet verboden en ook zal er een uitzondering gelden voor het uitrijden van mest, wanneer dit nodig is voor het behalen van de natuurdoelen van de betreffende N2000-gebieden. Wat overblijft zijn agrarische percelen binnen Habitatrichtlijngebieden, waarvan het de meeste in het Ontwerp-UPLG zogenaamde ‘essentiële percelen natuur’ zijn. Voor het behalen van de natuurdoelen daar, is het nodig dat de functie van deze percelen verandert naar natuur. Vervolgens kan, bijvoorbeeld met behulp van een subsidie voor natuurbeheer, worden beheerd. Als eigenaren niet zelf wensen te beheren, kunnen zij hun percelen verkopen aan de provincie. Daarnaast hebben ook terreinbeherende organisaties, zoals Natuurmonumenten, Utrechts Landschap en Staatsbosbeheer, ervaring met natuurbeheer.’
Uit bovenstaande blijkt tegenstrijdigheid. Waar één antwoord duidelijk aangeeft dat beweiden in de toekomst binnen Natura 2000-gebieden verboden wordt, geven de andere antwoorden het tegenovergestelde aan.

Tekst: Lisa Lagerberg
Opgroeiend tussen de M.R.IJ. koeien op een melkveebedrijf in Limburg, ontwikkelde Lisa haar passie voor de agrarische sector. Ze versterkt de redactie bij Agrio waarbij ze schrijft voor de regionale websites en printuitgaven.

Tekst: Robert Ellenkamp
Hoofdredacteur Agrio en onderzoeksjournalist op het domein landbouw en natuur. Sinds 1999 werkzaam in de landbouwsector. Verdiept zich als onderzoeksjournalist sinds 2019 in stikstof en natuur.
Beeld: Susan Rexwinkel
